Son 24 Saat Ekonomi
Email Aboneliği

Borsada Fiyatlar Nasıl ve Neye Göre Değişiyor, Belirleniyor?

Borsada fiyatlar nasıl ve neye göre değişiyor, belirlenir sorusu kuşkusuz her yatırımcının ve yatırımcı adayının merak ettiği ilk konular arasında yer almaktadır. Biz bu yazımızda borsada fiyatların nasıl ve neye göre değiştiğini açıklamaya çalışacağız.

Onur Şendere
20.9.2016 16:55:00
Borsada Fiyatlar Nasıl ve Neye Göre Değişiyor, Belirleniyor?

Borsada fiyatlar nasıl ve neye göre değişir ya da belirlenir şeklinde sorular, her yatırımcı adayı tarafından daha borsada yer almadan evvel yanıtı merakla beklenen sorular arasında yer alır. Her ne kadar borsa eğitimi sırasında bu sorunun yanıtına dair pek çok şey öğretilse de etki gösterebilen onlarca ve hatta biraz daha detaylı bir araştırma yapılırsa yüzlerce neden bulunabileceği için uçsuz bucaksız bir şekilde yanıt verilebileceğini de söyleyebiliriz. Diğer yandan bu yazımızda yer alacak bilgilerin de borsadaki fiyat değişimlerini etkileyen temel unsurlar olduklarını ve bu unsurların yanına daha birçok unsurun eklenebileceğini ifade edebiliriz. Şimdi alt konularımıza geçelim ve borsada fiyatlar nasıl ve neye göre değişiyor sorusuna daha detaylı yanıtlar vermeye çalışalım.

Arz ve Talep Dengesi

Aslında sadece borsada değil yaşamın her anında yer alan arz talep dengesi, özellikle de borsa gibi piyasalarda en belirleyici unsur olmaktadır. Nasıl ki insan, karnı acıktığında yemek yeme, kendini güvende hissetmek için de barınak ihtiyacı duyar da buna göre hayatlarındaki öncelikleri belirlenirse borsada yer alanlar da aynı eğilim içinde bulunurlar. İnsanın ihtiyaçlarına yönelik öncelikler üzerinden ortaya çıkan talepler, imkânlar ölçüsünde arz edilen çözümlerce karşılanmaya çalışılır. Eğer talep çoksa ve buna karşın söz konusu talepleri karşılayacak çözümler az ise çeşitli sorunlar ortaya çıkacak ve çözümler olağan seviyesinin üstünde değer görecektir. Aynı şekilde söz konusu talepler rahat bir şekilde karşılanabiliyorsa ve bu süreçte de pek güçlük yaşanmıyorsa çözümlerin değeri de olağan seviyenin altında olacaktır. Bu örneği, borsada yer alan hisse senetleri ve diğer yatırım araçları için de rahatlıkla kullanabiliriz. Zira borsada da bir hisse senedi ne kadar değerliyse ve değer kazanma eğilimindeyse yatırımcıların ilgisini çekecektir. Eğer yatırımcılar belli hisse senetlerini yatırım yapmak için uygun görmüyorsa ve birçok açıdan zayıf buluyorlarsa söz konusu hisse senedinin değeri de düşme eğilimi içinde olacaktır. İşte, yaşamın her yerinde olan bu denge en net şekilde kendini borsa piyasasında da gösterebilmektedir. Yatırımcıların her zaman bu dengesi dikkate almaları elzemdir.

Şirket Performansı

Eğer borsada hisse senetleri üzerinden yatırım yapmayı düşünen bir yatırımcı iseniz mutlaka o şirketin ve şirketlerin hemen her şeyi hakkında bilgi sahibi olmanız gerekir. Sanki kendinizi o şirket ya da şirketlere ortak olacakmış gibi düşünmelisiniz ki aslında hisse senedi alarak bir yerde de ortakları sayılırsınız. Dolayısıyla başta bilanço kalemleri olmak üzere o şirketin geçmişten bugüne nasıl bir performans sergilediği, kriz dönemlerinden nasıl hareket ettiği, mevcut organizasyon yapısı, ürün ya da hizmetlerinin benzersizliği ve kaliteli, müşteriler açısından nasıl bir algıya sahip olduğu, geleceğe yönelik plânları, borç durumu ve daha birçok alanda araştırma yapmak gerekmektedir. Tüm bu araştırmaların sonucunda elde edilecek veriler masaya yatırılmalı ve somut bir yaklaşımla değerlendirilmelidir. Çünkü yatırımcılar bilmeliler ki, tüm bu veriler o şirketin piyasadaki değerini yani hisse senetlerinin fiyatını kısa ya da uzun vadede belirleyen özelliklerdir. Bu bilgilerden yola çıkarak şunu söyleyebiliriz ki, yatırımcılar, borsada yatırım yaparak tüm bu bilgileri gözden geçirmekte ve arz talep dengesinin bir parçası olarak bir hisse senedinden almak isterlerse mutlaka bu bahsettiklerimizi de göz önünde bulundurarak fiyat teklifinde bulunurlar. Bu teklifler de satıcı kesiminde karşılık bulursa etkin olur ya da beklemede kalır. Tüm bunlar şirket performansı olarak ifade edebileceğimiz borsada hisse senetlerinin fiyatlarının belirlenmesinde etkilidir.

Ülke Ekonomisi

Borsa İstanbul başta olmak üzere hemen her borsanın içinde bulunduğu ülke ekonomisi ile çok yakın ilişkileri olduğunu söyleyebiliriz. Bu ilişkiler doğal olarak borsada işlem gören hisse senetlerini ve diğer yatırım araçlarına da yansımaktadır. Bunun en yakın örneğini, oldukça kötü bir hatıra olarak anacağımız ve çok sayıda vatandaşımızın yaşamını yitirmesine neden olan 15 Temmuz Darbe Girişimi sonrasında da gördüğümüzü ifade edebiliriz. Hatırlanacak olursa, söz konusu darbe girişiminin olduğu gecenin sonrasındaki ilk mesai gününde Borsa İstanbul’un açılmasıyla birlikte tüm hisse senetlerinde hızlı bir şekilde düşüş meydana gelmiştir. Ortalama %10 şeklinde yaşanan değer kayıpları ile birlikte birçok yatırımcı elindeki hisse senetlerini hızlı bir şekilde çıkarma eğiliminde olmuştu. Görüldüğü üzere ülke ekonomisi ile beraber ülkede yaşanan sosyal ve siyasal her türlü geniş çaplı olayın borsaya yansıyarak fiyatları değiştirdiğini, onları etkilediğini söyleyebiliyoruz. Bununla birlikte ülkeyi yöneten kişiler tarafından sektörlere yönelik çeşitli teşvik çalışmaları da olabilmektedir. Örneğin, ülkemiz bu yaz geçtiğimiz yazlara oranla çok daha az turist ağırladı ve turizm sektörü ciddi sıkıntılar yaşadı. Dolayısıyla bu sektörde iş yapan ya da bu sektörle bağlantı iş yapan şirketlerin hisse senetlerinin fiyatları için olumsuz bir durum söz konusuydu. Ancak devlet tarafından turizm sektörünün canlanmasına yönelik bazı teşvik çalışmaları üzerinde çalışıldığı ve kısa sürede konuyla ilgili düzenlemeler yapılacağı bilgisinin gelmesiyle beraber aynı ya da ilişkili sektörlerde olumlu bir fiyat artışı meydana geldi. İşte tüm bunlar ülke ekonomisinin ve ülkedeki gelişmelerin borsadaki fiyatları nasıl etkilediğine dair güncel ve somut örnekler olarak sunulabilecek konular olarak gösterilebilir.

Tüm bunların yanı sıra ülkede yaşanabilecek terör olayları, savaş durumları ya da diğer ülkelerle ya da uluslararası oluşumlarla yaşanacak olumlu veya olumsuz etkileşimler de borsadaki fiyatlara hızlı bir şekilde yansıyabilmektedir.

Küresel Ekonomi

Artık hiçbir ülkenin ve buna bağlı olarak hiçbir sektörün tek başına başarılı ya da başarısız olması söz konusu değil. Zira küreselleşen dünya, başta ekonomi olmak üzere birçok alanda ülkelerin birbirini hızlı bir şekilde etkilemesine neden olmaktadır. Kuşkusuz bu durumun ortaya çıkmasında gelişen kitle ilişim araçları ve bilgi teknolojileri büyük fark yaratmış ve etkili olmuştur. Borsada fiyatların belirlenmesinde etkili olan bir başka unsurun da küresel ekonomi ya da bir başka ifadeyle dünya ekonomisi olduğunu da rahatlıkla ifade edebiliriz. Hatta bu durumuna yine güncel bir örnek vermemiz gerekirse, İngiltere’nin Avrupa Birliğinden ayrılmak istemesine yönelik gerçekleştirilen halk referandumu sonrasında beklenmeyen bir şekilde ayrılma kararının çıkmasının sonrasında neredeyse tüm dünya ekonomilerinde oldukça olumsuz ve keskin sonuçlar ortaya çıkmıştır. Söz konusu sonuçlar, ihracatının önemli bir kısmını İngiltere’ye yapan ülkemize de yansımış ve borsada değer kayıpları yaşanmış yani fiyatlar olumsuz etkilenmişti. 11 Eylül New York Saldırılarında da, Amerika Birleşik Devletlerinin Irak’ı işgalinde de aynı etkilerin ortaya çıktığını ve bu örneklerin sayısını rahatlıkla artırabileceğimizi söyleyebiliriz.

Açıklanan Veriler

Gerek ülkemizde gerekse yurt dışındaki önemli ülkelerde ve kurum ya da kuruluşlarda belli aralıklarla çeşitli veriler açıklanmaktadır. İşsizlik verileri, büyüme verileri, kişi başına düşen gelir verileri, tarım dışı istihdam verileri ve merkez bankası verileri ile birlikte çeşitli müdahaleler edildiğine yönelik de açıklamalar yapılmaktadır. İşte tüm bu açıklamaların ve bu açıklamaların içeriğine göre de verilerin borsada fiyatları etkilediğini söyleyebiliriz. Eğer verilerin, piyasaların istediği yönde ise genellikle olumlu etkiler, istediği yönde olmaz ise de olumsuz etkiler söz konusu olmaktadır.

Yazımızın başında da belirttiğimiz üzere borsada fiyatları etkileyen ve şekillendiren daha çok birçok unsur sayabileceğimiz gibi yazımıza konu olan başlıkların en önemlileri olduklarını ifade etmeliyiz. Dileyen okurlarımız Borsa Nedir ve Borsa Nasıl Oynanır isimli yazılarımızı okuyabilecekleri gibi Canlı Borsa sayfamız üzerinden de Borsa İstanbul’da bulunan hisse senetlerini yakından ve kolay bir şekilde takip edebilirler. 







Kayıtlı Yorumlar
borsacı
4.10.2016 23:31:12
bi ohal uzatılcak dendi borsa 2 3bin geriledi. bi moodys notu borsayı cokerttı. ulke ekonomisi cok onemlı bu konuda.


Yorum Yap
İsminiz
Eposta
Yorumunuz
EN ÇOK
Canlı Borsa
Hisse
Fiyat
Fark %
Saat
AVGYO
5,41
19,96
18:14
MERIT
5,30
19,97
18:14
OZGYO
1,87
19,87
18:14
EUYO
1,49
12,88
18:14
AVHOL
3,27
12,76
18:14
SRVGY
3,29
-8,36
18:14
KUYAS
3,55
-4,57
18:14
GYHOL
1,50
-5,06
18:14
PRKME
2,83
-4,08
18:14
MARTI
0,56
-3,51
18:14
GOZDE
2,22
-1,78
18:14
POLHO
9,13
0
18:14
CCOLA
36,04
0,06
18:14
BIMAS
56,55
1,8
18:14
DGATE
4,78
0,42
18:14
EMTIA
Maden Fiyat Fark Fark %
Alüminyum 1,673.75 -2.50 -0.15%
Kaba Pirinç 10.700 +0.015 +0.14%
Nikel 10,285.00 -160.00 -1.53%
Bakır 2.239 +0.026 +1.17%
Brent Petrol 46.33 -2.14 -4.42%
Gümüş 20.410 +0.239 +1.18%
Ham Petrol 44.83 -1.97 -4.21%
Doğal Gaz 2.737 +0.003 +0.11%
Platin 1,100.40 +2.50 +0.23%
Altın 1,343.45 +8.15 +0.61%
Finans bültenine mail abonesi olarak güncel döviz,altın ve borsa kurlarının mailinize gelmesini sağlayabilirsiniz.
KUR ARŞİVİ
ALTIN ARŞİVİ
HİSSE İSTATİSTİKLERİ
191
147
Son güncellene tarihi : 23.3.2017 18:40:00
TRY
USD
EUR