Son 24 Saat Ekonomi
Email Aboneliği

Borsa Yatırımcısının Sıkça Yaptığı Hatalar

Borsa yatırımcısının sıkça yaptığı hatalar, para kaybetmesine neden olan yanlış hareketler hakkında yatırımcı adaylarının merak ettiği pek çok konu var. Biz de bu yazımızda söz konusu hataların ve yanlış hareketlerin neler olduğunu anlatmaya çalışacağız.

Onur Şendere
3.10.2016 15:04:00
Borsa Yatırımcısının Sıkça Yaptığı Hatalar

Borsa yatırımcısının sıkça yaptığı hatalar, daha çok borsada para kazanmak isterken çeşitli nedenler sonucunda bilerek ya da bilmeyerek atılan adımların da etkisiyle para kaybeden kişilerce gerçekleştirilmektedir. Bununla birlikte bir musibet bin nasihatten iyidir sözünü de hatırlatarak söz konusu hataların neler olduğunu sıralamak istedik. Bu sayede yatırımcıların ve yatırımcı adaylarının ne yapmaları gerektiğinin yanı sıra neleri yapmamaları gerektiğini de ortaya koyarak daha emin bir şekilde yol almalarına katkı sağlamayı amaçlıyoruz. Şimdi söz konusu hatalar hakkında detaylı bilgiler vermeye başlayabiliriz.

Hedefsiz - Amaçsız Başlamak

Nasıl ki, gideceği limanı bilmeyen gemiye hiçbir rüzgârdan hayır gelmeyeceğine dair bir söz varsa ne kadar para kazanacağını ve hangi alanda yatırım yapacağını, kısacası borsada ne şekilde ve ne amaçla yer alacağını bilmeyen yatırımcıya da gelişmelerden hayır gelmeyecektir. Tabii ki her yatırımcı kısa vadeli ya da birkaç işlem sonucunda para kazanabilir. Fakat uzmanların önerdiği ve bizim de katıldığımız nokta, iyi bir yatırımcının sürekli olarak belli vadelerde para kazanmasının gerçekten bu piyasa yer almak için iyi bir sonuç olduğu gerçeğidir. Yani iyi ve başarılı bir yatırımcının sürekli olarak istikrarlı bir şekilde para kazanması gerekir. Burada hemen şu konuya da açıklık getirmek isteriz ki, her yapılan işlemin sonucunda para kazanılması tabii ki mümkün olmadığı gibi sürekli para kazanmak derken demek istediğimiz de her işlem sonucunda para kazanmak değil, portföyün kâr etmesi anlamındadır. 

Her yatırımcı borsada işlem yapmaya başlamadan önce ve hatta deneme hesabı açmadan önce bile ne amaçla ve ne kadar süre içinde ne kadar miktarda para kazanmak için bu yola çıktığını belirlemelidir. Birçok şeyin somutlaşmasına ve daha da önemlisi yatırımcının ne yaptığını bilerek hareket etmesine katkı sağlayacak bu hedef adeta bir ev inşaatının temeli ile iskeletini anlamına gelecektir. Aksi halde kararsız ve duygusal işlemler sonucunda belli bir süre para kazanılsa da uzun vadede ve büyük miktarlarda para kaybının söz konusu olması mucize değildir.

Yetersiz Borsa Bilgisi

Borsada başarılı olmak isteyen hemen her yatırımcıya yönelik yapılan önerilerden biri de borsa eğitimi alınması ve bu konuda iyi bir şekilde yatırımcının kendisini geliştirmesi yönündedir. Bununla birlikte borsada para kazanan yatırımcıların iyi bir borsa eğitimi almaları da elzemdir. Ancak ciddi oranda yatırımcı ve yatırımcı adayı bu konuya gerekli değeri vermemektedir. Buna bağlı olarak da ya hiç borsa bilgisi olmadan ya da “bu kadar yeter” anlayışı ile birlikte belli bir süre eğitimi alarak sonrasında da hızlı bir şekilde gerçek piyasaya geçerek para kazanmayı beklemektedir. Oysa borsa, kesinlikle iyi bir eğitim sonrasında öğrenilebilecek, kendisine ait kuralları, neden sonuç yapısı ve belli değişkenlerin birçok şeyi belirlediği özgün bir mecradır. Dolayısıyla nasıl ki bir insan yabancı dil öğrenirken belli bir eğitim sürecinden geçer ve kendi çalışmaları ile birlikte öğrendiklerini hem kalıcı hale getirir hem de birkaç adım öteye taşır, borsa eğitimi alan kişiler de aynı şekilde konuya yaklaşmalıdır. Aksi halde para kazanmak sürpriz görülebileceği gibi para kaybetmek de çok doğal bir sonuç olarak yatırımcının karşısına acı bir şekilde çıkabilmektedir.

Demo (Deneme) Hesap ile Borsa Deneyimi Kazanmadan Hareket Etmek

Borsa eğitimi sonrasında her yatırımcının gerçek piyasaya geçmeden evvel hem borsa bilgisini ölçmek hem de borsa deneyimi kazanmak için deneme hesabı ya da bir başka deyişle demo hesap açması önerilmektedir. Tamamen ücretsiz bir şekilde aracılık hizmeti veren bankalar ve aracı kurumlar üzerinden açılabilen deneme hesabı sayesinde yatırımcının bakiyesine sanal para tanımlanır. Yatırımcı da söz konusu sanal parayı kullanarak sanal borsa şeklinde de ifade edebileceğimiz bu mecrada sanki gerçek piyasaymış gibi işlem yapabilir. Zira deneme hesabı ile birlikte hareket edilen piyasa, gerçek borsanın tamamen aynısıdır ve sadece kullanılan para sanaldır. Dolayısıyla bu ücretsiz ve yatırımcıya harikulade katkı sağlayabilecek hizmetin kullanılması önerilmektedir. Aksi halde ciddi miktarda yatırımcının yaptığı gibi doğrudan gerçek piyasaya girmek, tecrübenin çok önemli olduğu borsa dünyasında kısa sürede zarar etme ve büyük olasılıkla da ciddi miktarlarda para kaybetmekle sonuçlanacak hercai bir serüvendir.

Kötü Aracı Kurum ya da Banka Seçmek

Her borsa yatırımcısının bir vadesiz yatırım hesabı açması gerektiğini sanıyoruz ki her okurumuz biliyordur. Söz konusu vadesiz yatırım hesaplarının da SPK tarafından izin verilmiş aracı kurumlar ve bankalar üzerinden açılabildiğini de aynı şekilde her yatırımcı adayının bildiğini düşünüyoruz. Bununla birlikte aracı kurum ya da banka seçmenin aynı zamanda bir ortak ya da yol arkadaşı seçmekten pek farkı olmadığını da söylemeliyiz. Nasıl ki yol arkadaşı ya da ortak olacak kişinin güvenilir, çözüm üreten, kişiye ve işlere değer katan, yol gösteren bir karaktere sahip olmasını tercih ederken benzer şeyleri de aracı kurumdan ya da bankadan beklememiz gerekir. Yani aracı kurumun ya da bankanın, güvenilir, kaliteli hizmet sunan, iyi borsa eğitimi veren, teknolojiyi yakından takip ederek hizmetlerine yansıtabilen, makul miktarlarda komisyon ücreti alan ve iyi bir ekipten oluşan bir şirket olmasını beklemek gerekir. Ne yazı ki her aracı kurum ya da banka bu beklentileri iyi bir şekilde karşılayamadığı için kimi zaman yatırımcılar açısından oldukça kötü senaryolar da ortaya çıkabilmektedir. İşlem sürelerinin uzunluğu, iletişim sorunu, teknoloji yetersizliği, vasıfsız personel ve zayıf ya da hiç olmayan borsa eğitimi bu olumsuzluklara örnek olarak gösterilebilir. Eğer yatırımcı böyle yetersiz bir aracı kurumla ya da banka ile çalışıyorsa, kısacası kötü bir aracı kurum ya da banka seçmiş ise sadece piyasa ile değil aynı zamanda söz konusu aracı kurum ya da banka ile de mücadele etmesi gerekecek, muhtemelen de bu süreçte para kayıpları yaşayacak ya da para kazanabilecekken söz konusu miktarı kazanamayacaktır.

Borç Para ile Yatırım Yapmak

Borsa gibi yatırım piyasalarında kullanılacak paranın kaynağı ve ilgili yatırımcı için ne derece ihtiyaç duyulduğu önemli bir konudur. Her şeyden önce söz konusu paranın borsada kaybedilebileceğinin farkında olmak ve hatta vadesiz yatırım hesabı açarken yatırılan paranın o anda kaybedileceğini kabullenerek hareket etmek gerekir. Dolayısıyla yatırımcının ilgili miktara ihtiyacı olmaması, kaybedilmesi halinde ne kendisinin ne de yakın çevresinin bu durumdan olumsuz etkilenmeyecek konumda olmaları gerekir. Ancak bir hata olarak birçok yatırımcı, “nasıl olsa borsada kazanırım” gözüyle bakarak borç ya da kredi ile yatırım parası temin etmektedirler. Bu şekilde hareket etmek büyük bir hata olmasının yanı sıra yatırımcının yatırım sürecinde sağlıklı karar vermesini de engelleyecek üst düzey bir stres unsuru olarak her daim varlığını koruması da para kazanma olasılığını düşürmektedir. 

Portföy Oluşturmamak

Yatırım piyasalarında sadece belli bir yatırım aracına güvenerek hareket etmek neredeyse kimse tarafından önerilmemektedir. Olması gereken, yatırımcının bilgi sahibi olduğu alanlarda ve piyasa takibi yapabileceği yatırım araçları üzerinde hareket etmesi, bu yönde en az birkaç yatırım aracını bir araya getirerek portföy oluşturmasıdır. Portföy oluşturmak hem borsada kullanılacak paranın bir anda kaybedilmesini engelleyecek hem de yatırımcının daha sağlıklı bir şekilde yol almasına yardımcı olacaktır. 

Analiz Yapmamak ve Grafikleri Okumamak

Borsada para kazanmayı sağlayan unsurlardan biri de verilerdir. Ancak bu veriler her zaman yatırımcının karşısına doğrudan çıkmayabilir ya da sadece klasik metinler şeklinde de çıkmayabilir. Temel ve teknik analiz yapılması ile birlikte yani dolaylı olarak keşfedilen verilerin yanı sıra çeşitli alanlarda hazırlanmış grafiklerin anlamlı hale getirilmesi ile beraber yine dolaylı olarak keşfedilen veriler yatırımcılara büyük kolaylık sağlamaktadır. Önemli bir yol gösterici olarak görülebilecek bu unsurları keşfedebilmek de iyi bir borsa eğitimi ile birlikte sağlanabilir. Eğer bir yatırımcı temel ve teknik analiz yapamıyorsa, grafikleri okuyup anlamlı sonuçlar çıkaramıyorsa hata yapmaktadır. Çünkü bu bir ihtiyaçtır ve borsa eğitimi ile birlikte giderilebilir.

Duygusal Karar Vermek

Borsa gibi somut veriler üzerine inşa edilmiş piyasalarda yatırımcıların somut veriler üzerinden hareket etmesi, kararlarını da bu unsurlardan oluşan bir veriler topluluğu vasıtasıyla alması beklenir. İyi yatırımcılar ya da bir başka ifadeyle düzenli olarak para kazanabilen yatırımcılar herhangi bir şekilde duygularını ya da hislerini yatırımlarına karıştırmayan kişilerdir. Fakat borsa eğitimi ya da borsa deneyimi gibi önemli konularda eksiği olan kişiler başta olmak üzere önemli bir kesim yatırımcı, maalesef ki duygularını işlemlere karıştırmaktadırlar. Özellikle de bir işlemin ardından kayıp yaşayan kişi söz konusu kaybı telafi etmek için, birkaç işlem üst üste başarılı hamleler yapan yatırımcılar da kibirlenerek duygusal eğilimlerle birlikte hatalar yapabilmektedir. Borsa yapılan en dikkat çekici ve fazla hatanın duygusal davranışlar sonrasında ortaya çıktığını ifade edebiliriz.

Çok Sık ve Yüksek Miktarlı İşlem Yapmak

Borsada para kazanmak için sürekli işlem yapmak ya da yüksek miktarlarda işlem yapmak gerekmemektedir. Zira özellikle uzun vadeli yatırım yapılması önerildiği için olabildiğince az fakat etkili adımlar atılması önerilmektedir. Eğer bir yatırımcı sık sık işlem yapıyorsa ya da bir başka ifadeyle sık sık emir veriyorsa sürekli risk alıyor demektir. Ayrıca sık işlem yapmak yatırımcının odağını da kolaylıkla dağıtabilir ve bu da sonraki işlem için yapılan hazırlıkları olumsuz etkileyebilir. Bununla beraber yüksek miktarlarda işlem yapmak da sadece çok güvenilen işlemlerde geçerli olmalıdır. Yani yüksek tutarlarda para yatırarak işlem yapmak sadece ilgili yatırıma yönelik çok yüksek oranda bir güven unsurunun somut nedenlerle ortaya koyulması ile birlikte gerçekleşmelidir. Tüm bunlara karşı olarak günlük işlemlerden para kazanan yatırımcılar hariç olmak üzere önemli bir kesim yatırımcı çok yatırım yapmanın şansını artırdığına inanmaktadır ki bunun bir hata olduğunu net bir şekilde söyleyebiliriz.

Vasıfsız Kişilerin Yorumlarını Dikkate Almak

Özellikle de internet ortamında hemen her gün yüzlerce borsa yorumu ile karşılaşmak mümkün. Ancak bu yorumların çok az bir kısmı gerçekten borsa konusunda bilgi ve deneyim sahibi kişiler tarafından üretilmektedir. Ancak yatırımcılar, tüyo adı verilen para kazandıracak bilgi olarak algılanan türden yorumları gördükleri anda adeta para kazanma isteğiyle söz konusu yorumların kim ya da kimler tarafından üretildiğini görmezden gelebilmektedirler. Oldukça tehlikeli olabilecek bu yaklaşım ile birlikte vasıfsız olarak nitelendirebileceğimiz ve daha çok anonim ya da çeşitli takma isimlerle internet ortamında yer alan kişilerin ağına düşmek olarak ifade edilebilir.

Piyasa Takibi Yapmamak

Borsada para kazanmak isteyen her yatırımcının birçok şeyi takip etmesi gerekir. Söz konusu takip işlemi ise borsa takibi şeklinde ifade edilmektedir. Bu kapsamda yatırımcı, yatırım yaptığı şirketi, şirketin içinde yer aldığı sektörü, şirketin merkezinin ülkeyi ve varsa şubelerinin olduğu ülkeleri, dünya ekonomisini yakından takip etmelidir. Zira bu alanlarda gerçekleşecek gelişmeler sonrasında piyasalarda meydana gelebilecek değer değişimleri üzerinden para kazanabilmek için olabildiğince erken bir şekilde bilgi sahibi olmak elzemdir. Söz konusu bilgilere ulaşmakla birlikte hızlı bir biçimde karar verebilmek ve pozisyon almak para kazanmayı da beraberinde getirebilir. Fakat yatırımcılar yeterince piyasa takibi yapmadıkları zaman önemli bir hata yapmaktadırlar ve muhtemelen bu eksiklik başka hataların da vesilesi olacaktır. Çünkü yetersiz piyasa takibi sonrasında eldeki yatırımların değer kaybetmesine karşı geç hareket edilmiş olabileceği gibi para kazanma fırsatları da kaçmış olabilir.

Yukarıdaki borsa yatırımcıları tarafından sıkça yapılan hatalara daha birçok hata ekleyebiliriz. Söz konusu hataların önüne geçmek içinse somut bir amaç, iyi bir borsa eğitimi ve borsa deneyimi süreci ile yola çıkmak ilk adımların sağlıklı olmasını sağlayacağı gibi sonraki adımların da sağlıklı olmasına yardımcı olacak potansiyeli rahatlıkla oluşturacaktır.







Kayıtlı Yorumlar
borsacı
4.10.2016 23:12:01
borsada insanlara kolay geliyor al sat kazan gib goruyorlar işi ama dusunmuyorlarki adamlar sırf o borsa tarzı şeyleri anlayabilmek için 4 yıllık finans okuyorlar.


Yorum Yap
İsminiz
Eposta
Yorumunuz
EN ÇOK
Canlı Borsa
Hisse
Fiyat
Fark %
Saat
AVGYO
5,41
19,96
18:14
MERIT
5,30
19,97
18:14
OZGYO
1,87
19,87
18:14
EUYO
1,49
12,88
18:14
AVHOL
3,27
12,76
18:14
SRVGY
3,29
-8,36
18:14
KUYAS
3,55
-4,57
18:14
GYHOL
1,50
-5,06
18:14
PRKME
2,83
-4,08
18:14
MARTI
0,56
-3,51
18:14
BIZIM
11,86
0,42
18:14
BIMAS
56,55
1,8
18:14
BRKO
0,53
0
18:14
MENBA
0,83
0
18:14
PGSUS
14,44
-0,07
18:14
EMTIA
Maden Fiyat Fark Fark %
Alüminyum 1,673.75 -2.50 -0.15%
Kaba Pirinç 10.700 +0.015 +0.14%
Nikel 10,285.00 -160.00 -1.53%
Bakır 2.239 +0.026 +1.17%
Brent Petrol 46.33 -2.14 -4.42%
Gümüş 20.410 +0.239 +1.18%
Ham Petrol 44.83 -1.97 -4.21%
Doğal Gaz 2.737 +0.003 +0.11%
Platin 1,100.40 +2.50 +0.23%
Altın 1,343.45 +8.15 +0.61%
Finans bültenine mail abonesi olarak güncel döviz,altın ve borsa kurlarının mailinize gelmesini sağlayabilirsiniz.
KUR ARŞİVİ
ALTIN ARŞİVİ
HİSSE İSTATİSTİKLERİ
191
147
Son güncellene tarihi : 23.3.2017 18:40:00
TRY
USD
EUR