Son 24 Saat Ekonomi
Email Aboneliği

Borsa Riskleri Nelerdir?

Borsa, diğer tüm piyasalarda olduğu gibi çeşitli riskleri içinde barındırmaktadır. Söz konusu risklerin kaynağı değişse de her daim belli oranlarda risk bulunması ile birlikte yatırımcıların sahip oldukları kazanımlar da riskin artmasına ya da azalmasına vesile olmaktadır.

Onur Şendere
4.10.2016 14:03:00
Borsa Riskleri Nelerdir?

Borsa riskleri nelerdir ve borsada ne tür riskler vardır şeklinde sorular başta yatırımcı adayları olmak üzere hemen her yatırımcı tarafından pek çok kez dile getirilmiş endişe cümleleri arasında yer almaktadır. Zira borsa gibi yatırım piyasalarında hiçbir şekilde kazanç garantisi olmaması nedeniyle yatırımcıların her daim belirli oranlarda değişen şekilde para kaybetme ihtimalleri de söz konusudur. Biz de bu yazımızda borsadaki risklerin oluşmasına ve büyümesine neden olan başlıcak konular hakkında bilgi vermek istedik. 

Borsa riskleri konusunda öne çıkan başlıklarımıza geçmeden önce bazı bilgileri sizlere sunmanın sağlıklı olacağını düşünüyoruz. Öncelikle her durumda borsada bir kaybetme riski olduğunu ifade etmeliyiz. Yani herhangi bir yatırımcı herhangi bir işlemin sonrasında zarar edebilir, para kaybedebilir ya da yatırdığı miktarın üzerinden herhangi bir ek gelir sağlamadan da işlemin kapanmasını sağlayabilir. Tüm bunlar olasılıklar dahilindedir. Zira nasıl ki para kazanmak amaçlanmaktaysa ve o da yapılan işlemlerin sonrasında ortaya çıkan olasılıklardan biriyse para kaybetmek de olasılıklar dahilindedir ve doğaldır. Ancak söz konusu risk oranı çeşitli etkenlerden dolayı hiçbir zaman aynı seviyede olmamaktadır. Burada belli bir algoritma ya da hesaplama yöntemi olmadığını da ifade etmeliyiz. Çünkü borsayı etkileyen onlarca ve belki de yüzlerce farklı unsur bulunmaktadır. Yatırımcı da bu unsurlar arasında önemli bir yere sahiptir. Özellikle yatırımcıların birlikte hareket etme eğiliminde oldukları dönemlerde sürü psikolojisi olarak görebileceğimiz bir unsur olarak borsadaki riski artıran ya da azaltan en önemli faktörler arasında yerini alabilmektedir. Bu yazıda bahsedeceğimiz riskler ise piyasayı etkileyen başlıca konulara dair risklerdir.

Şirket ve Sektör Gelişmeleri

Bilindiği üzere borsada yatırımcıların çok büyük bir kısmı hisse senetleri üzerine işlem yapmaktadırlar. Değer kazanacak hisse senedini elde bulundurmak ve değer kaybedecek hisse senedini de elden çıkarmak temel amaç olsa da bu sonuçların ortaya çıkmasına neden olan pek çok unsur olduğundan bahsetmiştir. Hisse senedi yatırımı odağında baktığımızda şirketlerin ve söz konusu şirketlerin içinde yer aldıkları sektörlerin performansı yatırım piyasasındaki riskin belirlenmesi açısından önemlidir. Öyle ki, bir şirketin en önemli değerleri çalışanlarıdır ve bu çalışanlar kimi zaman grev, iş bırakma, iş yavaşlatma gibi eylemler yaparak söz konusu şirkete oldukça derin etkiler bırakabilirler. Bu durumda şirketin hisse senetleri hızlı bir şekilde olumsuz etkilenecektir ve yatırımcıları açısından ciddi bir risk ortaya çıkmış olacaktır. 

Şirketler nezdinde devam edecek olursak, ilgili şirketin ya da şirketlerin yöneticilerinin açıklamaları, özel hayatları, davranışları ve tüm bunların yanı sıra ana kıstas olarak başarıları ve başarısızlıkları da risk oranını belirlemektedir. Bu konuda en yakın örnek olarak sunabileceğimiz konu ise Apple şirketinden Steve Jobs’ın ayrılmasıdır diyebiliriz.

Şirketin iş faaliyetleri kapsamındaki gelişmeler, değerlendirmeler, açıklamalar, veriler ve bunların yanı sıra daha pek çok bilanço kalemine dair değişimler şirkete dair riski değiştirecek konulardır. Eğer şirket tarafından açıklanan veriler olumsuz ise büyük olasılıkla şirkete yatırım yapmak da önceki döneme göre daha riskli bir hâl alacaktır.

Mali yükümlülükler, ortakların yaklaşımları ve şirkete olan güvenleri de risk faktörü açısından belirleyicidir. Örneğin, bedelli sermaye artırımına giden bir şirket hem risk taşımamaktadır hem de buna bağlı olarak önemli bir fırsat mecrası haline gelebilmektedir. Eğer halihazırdaki ortaklar, şirketlerine güvenerek bedelli sermaye artırımında kendilerine sunulan hisse senedi alımı önceliğinden yararlanarak bu yönde hareket ederlerse diğer olası yatırımcılar da şirkete güvenerek yatırım yapma eğiliminde olacaklardır ve bu adım daha az riskli olarak algılanacaktır. Tam tersi şekilde düşündüğümüzde ise halihazırdaki ortakların bedelli sermaye artırımı kapsamında kendilerine tanınan rüçhan hakkını değerlendirmeye sıcak bakmamaları ya da değerlendirmemeleri şirketle ilgili soru işaretlerini kuvvetlendirecek ve bu da şirkete yönelik yatırım riskinin artmasına neden olacaktır. 

Tüm bu saydığımız şirketlere dair temel risk değişkenlerinin sonuçlarını sektörler için de düşünebiliriz. Özellikle de bu bahsettiğimiz değişkenlerin yani risk unsurlarının, sektörün önde gelen şirket ya da şirketlerinde yaşanması halinde sektör için de ciddi riskler söz konusu olacaktır.

Sektör bazında genellikle en büyük risk teknolojik gelişmeler ya da insanların söz konusu alana olan bağımlılıklarıdır. Eğer teknolojik gelişmeler belli bir sektörü olumsuz etkileyecek yenilikler içeriyorsa buna bağlı olarak ilgili sektöre yönelik talep de azalacaktır. Yani insanların o sektör bünyesinde sunulan ürüne ya da hizmete olan bağımlılıkları da ortadan kalkma eğiliminde olacaktır. Örneğin, günümüzde fotoğraf makinesi ve kamera satışları geçtiğimiz yıllara oranla oldukça düşmüştür. Çünkü akıllı telefon ile birlikte sabit ya da hareket halinde görüntü çekebilmek mümkün olduğu için bu ihtiyacın bir başka ürünle sağlanmasına pek gerek kalmamıştır. Bu gelişme sadece belli bir şirketi değil o alanda hizmet veren tüm şirketlerin meydana getirdiği tüm sektörü etkilemiştir.

Değişen Faiz Oranları

Küresel bir etki olarak sadece belli bir borsayı değil aynı zamanda dünyadaki tüm borsaları etkileyebilecek ve buna bağlı olarak mevcut riski artıracak, koruyacak ya da azaltacak güce sahip olan unsurlardan biri de faiz oranlarıdır. Resmi kurum ve kuruluşların yanı sıra kredi derecelendirme kuruluşu olarak faaliyet gösteren dünya ekonomisinin oldukça dikkate aldığı mecralar tarafından yapılan faiz oranlarına dair değişikler ya da değişiklik önerileri borsa riskleri arasında önemli bir yere sahiptir. Eğer söz konusu oranlar yani faiz oranları artarca yatırımların da riski artacaktır ve bu da yatırımcıların biraz geri çekilmelerine neden olacaktır ve bu da şirketleri, sektörleri, insanları ve daha birçok şeyi etkileyecektir. Örneğin, faiz oranlarının artırılması ile birlikte kredi ile ev alan bir kişinin harcayacağı miktar da artacağı için daha çok çalışması ya da tasarruf etmesi gerekecek, bu da normalde yaptığı alışverişleri ve o alışverişte satıcı rolündeki işletmeleri etkileyecektir. Bankalar kredi ve faiz konusunun ortasında oldukları için bu durumda doğrudan etkilenecektir. Yine banka üzerinden kredi çekerek iş yapmayı düşünenler de etkilenecektir. Kısacası etkilenmeyecek çok az kişi ve kuruluş olduğunu ifade edebiliriz. 

Enflasyon Seviyesi

Paranın güncel değerine bağlı olarak insanların çeşitli ürün ve hizmetlere yönelik alım güçlerinin de değişmesi ile birlikte enflasyon hemen her ülke için oldukça önemli bir konudur. Özellikle gelişmememiş ve gelişmekte olan ülkeler için son derece etkili bir unsur olduğunu ve bu ülkelerin borsaları üzerinde çok ciddi etkiler bırakabileceğini ifade etmeliyiz. Belli dönemlerde açıklanan enflasyon oranları ile birlikte insanların alım gücüne yönelik değişim işaretleri de kendisini gösterir. Eğer enflasyon beklenildiği oranlarda ya da söz konusu oranların altındaysa riskin artması da söz konusu değildir. Ancak beklentilerin üzerinde bir enflasyonun gerçekleştiği ifade ediliyorsa bu kısa ve orta vadede toplumun satın alma gücüne de doğrudan yansıyacaktır. Tabii ki toplumun ayakta tuttuğu sektörler de bundan etkilenecektir. Dolayısıyla borsada yer alan şirketler için de bu durum olumsuz sonuçlara vesile olabileceği için risk de artacaktır.

Ülkedeki ve Küresel Gelişmeler

Kuşkusuz borsalardaki risk unsurunu en çok etkileyen alanlardan biri de ilgili borsanın için yer aldığı ülkedeki gelişmelerdir. Özellikle de siyaset, ekonomi, sosyal ve toplumsal konularda yaşanan hemen her şey borsaya yansımaktadır. Tabii ki söz konusu alanlarda yaşanabilecek beklenmedik ve olumsuz olaylar genellikle borsada kaos ortamının oluşmasına vesile olmaktadır. Bunun en yakın örneği maalesef 15 Temmuz Darbe Girişimi sonrasında açılan Borsa İstanbul’daki yüksek düşüş olmuştur.

Günümüz dünyasında hiçbir ülkenin bir başka ülke ya da ülkelerden etkilenmemesi söz konusu değildir. Buna bağlı olarak da küresel ölçekte ya da dünya ekonomisine ve yönetimine yön veren ülkelerde yaşanan gelişmeler de diğer ülkelerdeki borsaları kayda değer şekilde etkilemektedir.

Yukarıda saydığımız ve daha birçok konudan bahsedebileceğimiz borsa riskleri altında ezilmemek, risk unsurunu belli oranlarda tutmak ya da azaltmak için yatırımcıların her şeyden önce çok ama çok iyi bir borsa eğitimi almaları, sonrasında sanal borsa ile borsa deneyimi kazanmaları ve mutlaka disiplinli ve kaliteli bir şekilde piyasa takibi yapmaları gerekmektedir.







Kayıtlı Yorumlar


Yorum Yap
İsminiz
Eposta
Yorumunuz
EN ÇOK
Canlı Borsa
Hisse
Fiyat
Fark %
Saat
AVGYO
5,41
19,96
18:14
MERIT
5,30
19,97
18:14
OZGYO
1,87
19,87
18:14
EUYO
1,49
12,88
18:14
AVHOL
3,27
12,76
18:14
SRVGY
3,29
-8,36
18:14
KUYAS
3,55
-4,57
18:14
GYHOL
1,50
-5,06
18:14
PRKME
2,83
-4,08
18:14
MARTI
0,56
-3,51
18:14
OZKGY
2,13
-1,85
18:14
ARENA
4,40
0,92
18:14
YBTAS
2085,00
0
18:14
ASYAB
0,87
0
17:44
CEMTS
2,84
-1,05
18:14
EMTIA
Maden Fiyat Fark Fark %
Alüminyum 1,673.75 -2.50 -0.15%
Kaba Pirinç 10.700 +0.015 +0.14%
Nikel 10,285.00 -160.00 -1.53%
Bakır 2.239 +0.026 +1.17%
Brent Petrol 46.33 -2.14 -4.42%
Gümüş 20.410 +0.239 +1.18%
Ham Petrol 44.83 -1.97 -4.21%
Doğal Gaz 2.737 +0.003 +0.11%
Platin 1,100.40 +2.50 +0.23%
Altın 1,343.45 +8.15 +0.61%
Finans bültenine mail abonesi olarak güncel döviz,altın ve borsa kurlarının mailinize gelmesini sağlayabilirsiniz.
KUR ARŞİVİ
ALTIN ARŞİVİ
HİSSE İSTATİSTİKLERİ
191
147
Son güncellene tarihi : 23.3.2017 18:40:00
TRY
USD
EUR