Son 24 Saat Ekonomi
DOLAR
3,8089
% 0,398
EURO
4,0531
% 0,406
ÇEYREK ALTIN
241,2508
% -0,048
GRAM ALTIN
147,5680
% -0,051

Borsada Görev Yapan Kişiler Kimlerdir ve Görevleri Nelerdir?

Borsada görev yapan pek çok kişi vardır. Bunların görevleri birbirinden farklıdır. Tarih boyunca ülkelere ait borsalarda görev yapan kişiler ve bu kişilerin görevleri değişmiştir. Bu yazımızda borsada görev yapan kişileri sıralayacağız ve bu kişilerin görevlerini açıklayacağız.

Sibel Şendere
29.9.2016 19:16:00
Borsada Görev Yapan Kişiler Kimlerdir ve Görevleri Nelerdir?

Borsada görev yapan kişiler başlığı altında ne anlama geldiği pek anlaşılmayan yabancı pek çok sözcük bulunmaktadır. Başlangıçta anlamak zor olsa da Türkçe ile ifade edildiğinde bunların anlaşılması pek de zor değildir. En çok karşılaşılan isimler jobber, dealer, broker, specialist ve salitori ayrıca market maker’dır. Market maker aslında piyasa yapıcı demektir. Bunların tümünün Türkçe karşılığı vardır. Yazımızın devamında bunları sıralayarak her birinin görevinin ne olduğundan söz edeceğiz.

Jobber (Dealer), Broker, Specialist Kimdir?

Jobber aslında dealer ile aynı kişidir. Borsadaki görevi zaman içinde değişmiştir. Bunun tarihin neresinde ortaya çıktığını öğrenmek için yirminci yüzyıla gitmemiz gerekiyor. Bu yüzyılda büyük borsaların zemin katında alım satım işlerinin yapıldığı büyük bir salon bulunur. Teknolojinin bugünkü kadar gelişmediğini ve anımsayarak işlemlerin daha zor bir şekilde yapıldığını zihnimizde canlandırabiliriz. Burası sadece borsa üyelerinin girebildiği bir yerdir. Masalarda senetler el değiştirirdi ve çalışan personel ile komisyoncular burada yer alır. Yetkililer de bu işlemleri izleyerek olan biteni takip ederler. Bir müşteri emir verdiği zaman komisyoncu senetle jobber ya da dealer adı verilen kişiye gider. Bu kişi, borsada fiyatı belirleyen ve alım satım işlemini yapan esas kişidir. Aynı zamanda jobber ya da dealer, Amerika’daki specialist ile aynı kişidir. Bunlar borsadaki üyelerdir. Müşteri ile doğrudan görüşmezler. Müşteriyle görüşen kişiler komisyonculardır. Alım satım işlemlerini yapan jobber adlı üyeler komisyoncuya alış fiyatını ve satış fiyatını söylerler. Komisyoncuların kazancı fiyatlar arasında ortaya çıkan farktır. Bahsettiğimiz görevler İngiltere ve Fransa’da bulunan borsalarda geçerliydi. Amerika’daki borsalarda aynı konumda bulunan ve specialist adı verilen kişiler, bu ülkelerde alım satım işini yapan ve borsada fiyatları belirleyen kişilerden daha farklı görevler de üstlenmekteydiler. Komisyoncunun sipariş yoğunluğu yaşadığı durumda aynı işi bunlar yapabilirler. Borsa İstanbul’da sözünü ettiğimiz kişiler yoktur.

Teknolojinin gelişmesinin ardından borsada yer alan kişiler ve bunların görevleri değişmiştir. Artık her şey bilgisayar ekranlarına yansıtılmaktadır. Dolayısıyla işlem yapma şekli değişmiştir. Artık işlemin aracı kuruma gitmesi ve buradan piyasalara aktarılması söz konusudur. Borsaya üye olan kurumlar işlemleri kolayca yapmaktadır. Ancak elbette farklı ülkelerde yer alan borsalar kendilerine göre sistemler oluşturmuşlardır. Borsa üyeleri ve borsada bulunan kişiler ile bunların görevleri farklılık göstermektedir. Ülkemizde bankalar Borsa İstanbul’a üye olabilirken, bu durum Japonya’da, Fransa’da ve Amerika’da böyle değildir. İngiltere’de ise üye olabilme durumu sadece 1980’den bu yana böyledir. Sadece bankaları üyeliğe kabul eden ülke borsaları da vardır. Bu borsalar İsviçre ve Almanya borsalarıdır.

Borsa İstanbul’da bulunan borsa üyeleri başkaları hesabına işlem yapan yani yazımızda bahsettiğimiz komisyoncu gibi görev alan ve kendi hesabına işlem yapan kişi ya da kuruluşlardan oluşmaktadır. Bunlar aynı zamanda ayrı bir başlık altında açıklayacağımız market maker yani daha iyi anlaşılır şekliyle piyasa yapıcılar olarak iş görmektedirler. Ancak Borsa İstanbul’da bu işi yapmakla yükümlü kuruluşlar yoktur. Bunların yaptığı işi yapanlar borsa üyeleridir. Borsa üyelerinin gerçekleştirdiği işlem hacmi borsa kurlarını etkilemektedir. Borsa İstanbul’da Alım Zamanı Ne Zaman?  başlıklı yazımızı okuyarak borsada yatırım yapmak konusunda bilginizi artırabilirsiniz.

Market Maker Kimdir?

Market maker yukarıda da bahsettiğimiz gibi piyasa yapıcı demektir. Bazı borsalarda bu görevi yapan kuruluşlar bulunur. Piyasa yapıcılar denilince zihninizde piyasası yapan kuruluşlar şeklinde bir tamlamanın oluşması doğru olacaktır. Bu kuruluşlar piyasanın kararlı olmasını sağlarlar. Bunun için fiyatı düşük olan belirli menkul kıymetleri satın alırlar. Sonra menkul kıymetlerin fiyatı yükseldiğinde bunları satarlar. Elbette alım satım işlemlerini öylesine yapmazlar. Amaç alım işlemlerindeki aşırı düşüşü ve satım işlemlerindeki aşırı yükselişi önemektir. Bu yüzden fiyatı düşen menkul kıymetler alınır ve fiyatı yükselen menkul kıymetler satılır. Bu işlemde hedef tam anlamıyla denge oluşturmaktır.

Borsa Yetkilileri Kimlerdir?

Yukarıda bahsettiğimiz jobber, dealer, specialist, market maker ve broker şeklinde isimlendirilen kişiler borsa üyeleridir. Borsa üyeleri dışında ayrıca borsa yetkilileri de vardır. Bunlar üye temsilcileri, temsilci yardımcıları, kulisyeler ve runnerlar olabilir. Kulisyeler, Fransa borsasında kuliste alıcıları ve satıcıları bir araya getiren borsa yetkilileridir. Runnerlar ise borsa üyesi kurumun elemanları arasında emir götürüp getirme görevini yapan yetkililerdir. Bulundukları borsalara bir örnek olarak Chicago emtia borsalarını verebiliriz. Bahsettiğimiz bu yetkililer ve daha fazlası büyük borsalarda görünür olmak için çözüm olarak farklı renklerde ceketler giyerler. Tüm üyeler ve yetkililer borsada işlerin düzgün yürümesini sağlarlar. İşlerin nasıl yürüdüğünü kontrol eden üst düzey yetkililer uzman ve uzman yardımcılarıdır. Ancak bunlara farklı ülkelerin borsalarında farklı isimler verilebilir. Örneğin Tokyo Borsasında bu yetkililer Saitori adını alırlar. Saitoriler gerçekleşen işlemleri incelerler ve bu işlemlerde kurallara aykırı bir hâl olup olmadığını kontrol ederler.

Ülkemizde borsa üyesi olan kurumların Sermaye Piyasası Kurulu (SPK)'ndan yetki alarak işlemlere aracılık ettiğini biliyorsunuz. Bu kurumların gerçekleştirdiği tüm işlemler ayrıca borsa yetkileri tarafından incelenmektedir. Bu kurumlar üyelik aidatlarını da yatırmakla yükümlüdürler.

Borsa hakkında daha çok bilgiye ulaşmak için Adım Adım Borsa Eğitimi ile Borsa Nasıl Öğrenilir? Başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz. 







Kayıtlı Yorumlar
enes kanter
4.10.2016 23:15:03
benim anlamadığım bukadar işin içinde olan bu kişiler de borsaya giriyorlarmı gırıyorlarsa hımı tıyo bısey ogrenemıyorlar bu işte. onlar bana gore bı sure sonra zengın olması laızm.


Yorum Yap
İsminiz
Eposta
Yorumunuz
EN ÇOK
Canlı Borsa
Hisse
Fiyat
Fark %
Saat
AKSEL
0,73
19,18
18:14
ATLAS
1,36
19,3
18:14
MMCAS
0,65
18,18
18:14
IZTAR
1,55
14,81
18:14
LKMNH
5,10
15,38
18:14
FINBN
5,39
-9,12
18:14
EGCYH
0,17
-5,88
18:14
BNTAS
4,53
-6,42
18:14
ANSA
1,10
-5,17
18:14
BMELK
1,93
-5,42
18:14
GARAN
7,90
-0,25
18:14
TCHOL
3,14
0
18:14
PNSUT
16,38
1,11
18:14
EUYO
0,83
0
18:14
ALBRK
1,23
-0,81
18:14
EMTIA
Maden Fiyat Fark Fark %
Alüminyum 1,673.75 -2.50 -0.15%
Kaba Pirinç 10.700 +0.015 +0.14%
Nikel 10,285.00 -160.00 -1.53%
Bakır 2.239 +0.026 +1.17%
Brent Petrol 46.33 -2.14 -4.42%
Gümüş 20.410 +0.239 +1.18%
Ham Petrol 44.83 -1.97 -4.21%
Doğal Gaz 2.737 +0.003 +0.11%
Platin 1,100.40 +2.50 +0.23%
Altın 1,343.45 +8.15 +0.61%
Finans bültenine mail abonesi olarak güncel döviz,altın ve borsa kurlarının mailinize gelmesini sağlayabilirsiniz.
KUR ARŞİVİ
ALTIN ARŞİVİ
HİSSE İSTATİSTİKLERİ
191
149
Son güncellene tarihi : 18.1.2017 18:35:00
TRY
USD
EUR